Þegar ég upplifði það að ég gæti ekki átt (gengið með) fleiri börn var ég með nýbura í fanginu en flestar mæður eru nokkuð góðar í þeim aðstæðum í dágóðan tíma áður en þær fara að finna löngun og þörf fyrir fleiri. Það gaf mér nokkur ár til að melta aðstæður undir mildari kringumstæðum ef svo má kalla því að þegar löngunin og núna þörfin gerir vart við sig þá verða aðstæðurnar mun sárari.
Hormónameðferðin þessa dagana ýtir auðvitað meira undir þetta alltsaman en ég finn óskaplega til með þeim konum sem uppgötva ófrjósemi á þessum tímapunkti og þurfa að ganga í gegnum ekki aðeins þann veruleika heldur einnig sáran missinn og líkamlega álagið sem fylgir óteljandi ófrjósemismeðferðum, allt á einu bretti! Með ættleiðinguna enn hangandi í óvissu yfir okkur og staðgöngumæðrun ennþá í biðstöðu þá upplifi ég mikið af þessu í dag en það sem virkilega hjálpar á erfiðum dögum er að geta mögulega hjálpað annarri í þessari stöðu með eggjagjöfinni. Ef að ég get takmarkað þennan sársauka hjá öðrum að einhverju leyti þá birtir það gríðarlega yfir öllu :)
Hérna er eldri pistill af gömlu síðunni
sorgin-missir sem mér fannst eiga aftur við þessar vikurnar
Sorgin & missir
Ein af mikilvægustu spurningunum sem að við fengumst við á námskeiðinu var sú sem snérist um sorgina eða missinn sem fólk upplifir varðandi ófrjósemi og sem felst í barnleysinu. Þarna er algengasta aðstaðan sú að eiga í ófrjósemiserfileikum sem ýmsar meðferðir gætu mögulega aðstoðað við og jafnvel stuttar þunganir og ítrekuð fósturlát. Ég er ekki í nákvæmlega þessari stöðu svo að ég fór mikið að hugsa um hvernig ég hef tæklað þetta og útfrá hverju. Nú á ég son svo að barnleysið á ekki við þó að það sé í sjálfu sér barnleysi í gangi þegar kemur að Mumma og að auka við fjölskylduna. Ég á einnig ekki í klassískum frjósemiserfileikum þar sem að ég er tæknilega séð fullfær um egg og Mummi um sæði en við getum ekki komið eigin barni í heiminn án aðstoðar. Þarna er ég líka í sérstæðri stöðu þar sem má telja lán og ólán en það er engin möguleiki á að ég verði barnshafandi, það er líffræðilega ómögulegt og þar með eru þær dyr algjörlega lokaðar. Þá gat ég fengist við þennan missi og sorg alveg frá fæðingunni á meðan margar konur eiga ennþá mögulega von á að verða barnshafandi í gegnum ýmsar frjósemismeðferðir. En á meðan þær hafa ennþá þessa von þá enda tilraunirnar oft með ítrekuðum missi og sorg við hverja misheppnaða meðferð og fósturlát og erfiðara að sjá hvenær það er tímabært að láta af meðferðum og fást endanlega við þessa sorg. Hvernig þú tekst á við aðstæður þínar hefur mikið að segja um hvernig þú ferð inn í ættleiðingaferlið.
Sorgarferlið mitt.
Þegar ég lít yfir síðustu árin þá finnst mér þetta virðast sem hvert annað sorgarferli þegar þú missir ástvin. Fyrst í stað var það þessi stöðuga áminning sem var eins og hnífsstunga í hjartað í hvert einasta skipti. Þegar læknar ræddu um að svæfa mig á skurðstofunni þegar allt fór á versta veg streittist ég á móti þrátt fyrir að þetta var fyrst og fremst hugsað fyrir mig enda ekki eitthvað sem nokkur ætti að upplifa. Þarna sá ég bara fram á að vakna við hræðilegan draum sem ætti svo eftir að reynast vera raunverulegur, ég gat ekki hugsað mér það enda sofnaði ég ekki fyrr en 2-3 dögum seinna af einskærri örmögnun. Alltaf var þetta samt eins og dúndurhögg í andlitið ef ég “gleymdi” mér í augnablik og mundi svo hvernig allt væri, því ekki var eins og þetta sæist utan á mér í speglinu. Þarna voru bara hugsanirnar sem settu allt í gang og líklega ekki svo undarlegt að ég hafi farið í manískt þunglyndi í kjölfarið. Ég vissi að allir hefðu auga fyrir þunglyndiseinkennum hjá mér fyrstu vikurnar og ég reyndi að hafa það líka þó að mér líki illa að láta hugsa um mig og hafa áhyggjur af mér. Ég bara hreinlega hafði lítið vit á þessum sjúkdómi og gerði mér ekki grein fyrir að það væri til manísk útgáfa af þunglyndi! Þarna var ég bara að frá morgni til kvölds og forðaðist allan dauðan tíma eins og heitan eldinn sem tók oft toll af líkamanum á mér sem ég hafði alls ekki efni á. En þetta má alveg sjá líka sem dugnað, ef einhver hefði haft meiri gætur á mér þá hefðu kannski vaknað spurningar. Ég áttaði mig í raun ekki á því að eitthvað væri að fyrr en ég var komin út í undarlega hegðun og mikla viðkvæmni eins og ítrekuð grátköst yfir engu. Þá vaknaði hjá mér grunur og stuttu seinna rak ég augun í bækling fyrir tilviljun þar sem voru útlistuð mismunandi einkenni þunglyndis. Læknirinn ávísaði lyfjum og ég var þvinguð í tíma hjá geðlækni og ég gerði allt sem ég átti að gera hreinlega vegna þess að ég hafði engra kosta völ þar sem er var ein að sjá um barnið. Þetta hafði auðvitað lítið að segja allt saman og ég fann mína eigin leið út úr þessu öllu saman en það er önnur saga að segja.
Fyrstu mánuðirnir eftir fæðinguna fóru í að stimpla þetta inn í meðvitundina sem kom með tímanum og “höggin” fóru minnkandi alveg eins og þegar þú reynir að lifa með því að einhver stöðugur þáttur í lífi þínu hverfur þér, þú getur ekki lengur tekið upp símann eða skroppið þangað… hún/hann er ekki þar lengur. Næsti kafli var hnífstungan sem kom í hvert einasta skipti sem að ég sá ólétta konu. Með tímanum fór sársaukinn minnkandi þar til í dag er hann ekki til staðar. Mig dreymdi alltaf reglulega að ég væri ólétt, sem mér fannst hrikalegt af vakna frá því að tilfinningar í draumum geta oft verið mjög sterkar og ég mundi vel allar mínar frá meðgöngunni. Svo þarftu að passa hvers þú óskar þér því draumarir fóru að breytast með tímanum, ég var ólétt en þarna var undirmeðvitundin jafnvel farin að sætta sig við staðreyndir og í draumnum vissi ég alltaf að einhverju leyti að ég væri ekki ólétt, það var ekki allt eins og það átti að sér. Í dag dreymir mig ekki einu sinni þessa drauma lengur.
Þetta voru einhver ár, stig af stigi en í dag finn ég ekki fyrir öðru en jú auðvitað er þetta leiðinlegt en það ekkert til að svekkja sig yfir lengur. Þetta er bara orðinn minn raunveruleiki og alveg jafn eðlilegur og allt annað.
Afskræmingin.
Ég kalla þetta afskræmingu því þetta er svo mikil brenglun á sjálfsmynd kvenna að geta ekki alið börn. Mikil skömm virðist líka tengjast þessu og ég upplifði það sjálf að vissu leyti mitt í lyfjamókinu og áfallinu þegar ég fór inn á gjörgæslu þá voru fyrstu viðbrögð mín að barnsfaðir minn mætti ekki segja neinum frá þessu, ekki einu sinni mömmu minni, ekki neinum, það mátti ENGINN vita! Þegar ég rankaði aðeins við mér sá ég hversu stórkostlega brengluð viðbrögð þetta voru því þetta var auðvitað ekkert sem að ég átti að skammast mín fyrir.
Sjálfsmyndin fór þó alveg í rúst, jafnvel hjá mér sem sá aldrei barneignir sem stóran þátt í framtíðinni. Lengi vel fannst mér jafnvel óþægilegt að fara í almenningssturtur vegna þess að læknirinn hafði orð á því að ég væri með aðeins lengra ör eftir keisaraskurðinn en almennt væri út af legnáminu. Kannski sæist þetta þá utan á mér eftir alltsaman? Svona brenglast hugsunin!
Margar konur upplifa sig tilgangslausar, eins fáránlegt og það hlljómar þá er það innprentað í okkur að konur eiga börnin, það er (ég vil ekki segja tilgangur) grunneðli okkar og erfitt að klippa þann hluta af okkur út. Þetta er allt saman gríðarlega tilfinningalegt og órökrétt, skynsamleg hugsun kemur ekki þar inn fyrr en með tímanum þegar horfst er í augu við allar þessar ólíku tilfinningar, eitthvað sem margar konur eiga í erfileikum með. Að mínu mati eykst þessi afskræming bara í þessari þögulu þjáningu þó að ég skilji vel hvaðan hún kemur.
Framleiðslugalli, 2013.
Framleiðslugalli eða ónýt, gölluð, einnota o.s.frv. allt hluti að sjálfsmynd kvenna sem glíma við ófrjósemisvandamál. Þessi ákveðna mynd á við um mig.
Spegillinn.
Svo er það hvernig aðrir sjá þig! Þessi spegill sem er fólkið í kringum okkur. Margar þola ekki tilhugsunina um að aðrir sjái þær jafn ónýta og vilja heldur fela ófrjósemina og þá geta “gleymt” sér í augum annarra sem sjá aðeins heila manneskju.
Ég var ekkert að auglýsa þetta eftir heimkomuna þó að allir næstir í kringum okkur vissu af þessu öllu saman. Seinna með tímanum þegar svo bar við lét ég fleiri vita af þessu því að ég vissi það um leið og ég kom heim af fæðingardeildinni að ég mætti ekki fela mig með þetta eins og skammarlegt leyndarmál. Þá fyrst mundi ég aldrei jafna mig og það væri alltof þung byrði að bera. Tíminn leið og ég sá vel að það voru skiptar skoðanir á þessari framfærni hjá mér, þetta er mikið tabú efni ennþá og mörgum líður óþægilega með allt slíkt. Ég varð bara að kyngja því og venja mig á að fara mína leið að þessu. Ég reyndi að tipla á þessari línu sem varð á milli mín og allra annarra, þar sem ég talaði ekki um þessi mál af virðingu við “óþægindatilfinngu” fólks og fólk veigraði sér við að spurja mig út í þessi mál af virðingu við mig ef ske skynni að ég væri ekki tilbúin til þess. Um leið og þessi lína fór að mást út með tímanum og þetta mál varð að eðlilegum hluta af mér og mínum sem olli engum neinum óþægindum þá fleygði öllum framförum fram hjá mér og mér fannst miklum þunga létt af mér og fólk í kringum mig vonandi rórra að kynnast mér og umgangast.
Innantóm, 2013.
Sökudólgurinn.
Síðan er það rússíbani síðustu ára sem er: Af hverju? Hverjum var þetta að kenna? Af hverju ÉG? Allt mjög eðlilegar spurningar en mjög varasamar!
Lengi réðst ég mikið að sjálfri mér, ég komst að mörgum hlutum með sjálfa mig sem ég yfirfærði sjálfkrafa á fæðinguna. Hefði ég getað komið í veg fyrir að þetta færi svona með því að vera ákveðnari um hvað væri verið að gera? Ég hafði ákveðnar tilfinningar um gangsetninguna og áframhaldandi meðferð en lét ekki í mér heyra og svona get ég haldið endalaust áfram. Vissu læknarnir hvað þeir voru að gera? Kvensjúkdómalæknirinn minn fór hamförum þegar hann frétti af þessu og bað um skýrslurnar og var handviss að þessu hefði verið hægt að afstýra. Sjúklingatryggingunni var hafnað með þeirri niðurstöðu: að svona gerist bara! Málið fór þá fyrir úrskurðarnefnd sem var einnig hafnað og litið framhjá gögnum frá lækninum. Í framhaldinu fór málið áfram í umsjá lögfræðinga og þannig lullaði það í kerfinu í nokkur ár. Þarna var komin spurning á borðið hvort að hefði verið hægt að nota aðrar aðferðir. Það olli bara stóru HVAÐ EF hjá mér og það er mjög varasamt og auðvelt að detta í bitur-pakkann og reiðina og þá fyrst er engin leið til baka. Málið kláraðist að svo til með mínum “sigri” en það kom þó engin niðurstaða í þessa stóru spurningu og á þessum tímapunkti þá var þetta orðið meira prinsipp-mál að sjá það til enda við tryggingarfélagið með einum eða öðrum hætti. En það eru meiri líkur en ekki á því að hefðu aðrir læknar verið á skurðstofunni þá hefði þetta ekki farið svona.
Ég hef samt staðið mig nokkuð vel í að sneiða framhjá þessum forapytti og ég veit vel að ég hefði allt eins ekki komist lifandi af þessari skurðstofu og ég vil heldur einblína á það. Sömuleiðis setti þessi reynsla mig á allt aðra braut en ég var á og ég vil trúa því að stundum þurfum við duglegt crash til þess að rétta okkur af.
Sáttin.
Ég hef rekið mig á það að ég hef ekki fengist við mínar aðstæður eins og algengast er og ég ber fulla virðingu fyrir öllum sem þurfa að kljást við þetta með hverjum þeim hætti sem þeim þykir best og treysta sér til. Ég hef alltaf verið frekar meðvituð um að ég sé að eðlisfari frekar lokuð og óframfærin og reyni að vega upp á móti því í dag með því að vera opinská eftir bestu getu og taka ábyrgð á sjálfri mér með öllum kostum og göllum. Þar af leiðandi varð þetta bara einn hluti af mér, hvorki góður eða slæmur heldur bara aðstæður sem ég þarf að spila úr eftir bestu getu.
Ég hef allaveganna lært gríðarlega mikið af þessu öllu og eins dimm og erfið þessi ár voru þá trúi ég því að þau gefi þeim mun bjartari og betri ár í framtíðinni. Ég get allaveganna svarað þessari spurningu játandi í dag að ég hef náð sátt við mína og sorg og missi og breyti þeim heldur í eftirsóknavert tækifæri þegar að kemur að ættleiðingunni.
